> 2003 > Ekim - Durdum Divânına > Horlama ve Uyku Düzensizliği
Durdum Divânına
212.jpg
Makale Tavsiye EtMakale Yazdır

Horlama ve Uyku Düzensizliği
Dr. Ali Akben
2003 - Ekim, Sayı: 212, Sayfa: 061

Uyku organizmamız için temel gıdalardan biridir. Sanılanın aksine son derece karmaşık ve aktif bir süreçtir. Uyku anında beyin hücrelerinden yayılan elektrik dalgalarındaki yoğun değişiklik hala çözemediğimiz bir durum. Uyku ile ilgili çeşitli bozukluklar ise günlük hayatta sık karşımıza çıkan sorunlar olmaya devam etmektedir.

Yorgunluk, dikkat eksikliği,  beceride azalma, iş verimi düşüklüğü, horlama ve uykuda solunum durması, iş ve trafik kazalarına sebep olmaya  kadar bir çok rahatsızlığın uyku sorunuyla yakından ilişkisi vardır.

Son yıllarda uyku sağlığı bir anlamda vücut sağlığı olarak algılanmaya başlandığı için üzerinde daha çok durulmakta, uyku düzensizliği ciddiye alınmaktadır.

Ne kadar uyku?

Uyku saati içinde bulunulan faktörlere göre ve kişinin bünyesine bağlı olarak değişmekle birlikte bu süre, çocukluk çağlarında 8-10 saatlik bir uyku sağlıklı olmak için tavsiye edilirken, yaşla birlikte bu süre 4-6 saate kadar düşmektedir.

Unutulmaması gereken başka bir husus ise uykunun süresi yanında kalitesi de önemlidir. Peki uykunun kalitesini ve süresini bozan unsurlar neler olabilir? Toplumda nerdeyse her dört kişiden birinin sorunu olan uyku düzensizliğinde ilk akla gelen sebep akşamleyin alınan gıdalarla ilgilidir. Kahve, çay, kolalı içecekler, sigara, yatılan yerdeki aydınlık ve gürültü, yatağın kalitesizliği, aşırı sıcak ve soğuk ortamlar, uyku düzenini bozan çeşitli ilaçlar, aşırı yoğun geçen günün yorgunluğu ilk akla gelen sebeplerdir.

Neden horlarız?

Horlamanın sebepleri çok çeşitli olabilir. Üst solunum yollarındaki çeşitli sebeplere (bademcik şişmesi, nezle, grip gibi üst solunum yolu rahatsızlıkları) bağlı tıkanmalar, şişmanlık, küçük dildeki büyüme, boğazdaki yumuşak dokunun çeşitli sebeplerle şişmesi ve bu bölgedeki anatomik bozukluklar ilk akla gelen sebeplerdir.

Uykuda horlama, hem uykunun kalitesizliğinin bir yansıması hem de uykuda diğer insanların rahatsız olduğu bir şikayettir. Öyle ki, horlama nedeni ile boşanan çiftler olduğu dahi bilinmektedir.

Uyku kalitesini bozan ve nadirde olsa ölüme sebep olabilen uyku apnesi hastalığı, hem horlamanın ana sebeplerinden hem de solunum durmasına bağlı oksijen eksikliği sonucu beyin ve kalp damar hastalıklarına davetiye çıkaran ciddiye alınması gereken bir hastalıktır. Başıca bulguları; yorgunluk, huzursuzluk, gündüz saatlerinde önüne geçilemeyen uyku atakları, dikkati toparlayamama, konsantrasyon eksikliği, sinirli ve gergin ruh hali, cinsel istekte azalma gibi şikayetlerdir.

Bu tür hastalar, kendileri fark etmese de, uyku sırasında nefesi durduğu için, yakınları ‘adeta öldü dirildi’ diye doktorlara müracaat edip yardım isterler. Beyindeki solunum merkezinin hassasiyetinin kaybolması veya üst solunum yollarındaki tıkaç, yada ikisinin ortak sebebi ile gelişen uyku apnesi hastalığı tedavi edilmediği takdirde, tansiyon yüksekliği, beyin damar hastalıkları, sık uyku bölünmesine bağlı  müzmin uykusuzluk gibi hastalıklara davetiye çıkarmaktadır.

Sık görülen uyku bozukluğu hastalarının dikkat etmesi gerekenler şunlardır:

1) Yatağı uykunuz geldiği zaman kullanın.

2) Uykuya dalmada zorlanıyorsanız çalışma odanıza geçip, uykunuz gelinceye kadar okuma, dinlenme ve müzik dinleme gibi aktivitelerde bulunun.

3) Sabah kalkış ve akşam yatış saatlerinize bir düzen getirerek aynı saatte yatış ve kalkışlarınızı ayarlayın

4) Gündüz saatlerinde ve özelliklede akşam üzeri uyumamaya dikkat edin.

5) Uyku öncesi hafif gevşeme eksersizi ve ılık duşla vücudunuzu uykuya hazırlayın.

6) Uyku öncesi gece atıştırmalarından uzak durun. Bu hem uyku kalitenizi bozar hem de şişmanlatır.

7) Yatak odanızdaki sizi huzursuz edecek sebepler varsa kaldırın; televizyon, radyo, parlak ışık, gürültü vs.

8) Stres ve gerilim altındaysanız rahatlayana kadar yatağa girmeyiniz.

9) Rehavet veren (ıhlamur, adaçayı gibi) içeceklerle uykunuzun gelmesine destek olabilirsiniz.

10) Tüm bu basit önerilere rağmen uyumada zorluk çekiyorsanız, basit uyku vericilerden doktor kontrolünde alabilirsiniz.

Ancak uyuşturucu cinsi uyku ilaçlarına her ne sebeple olursa olsun alışmamanızı tavsiye ediyorum.